«Δεν μπορεί η παρανομία να δημιουργεί τετελεσμένα» – Προειδοποίηση για καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή…

Με καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί η Ελεγκτική Υπηρεσία, εάν προχωρήσει η εκ των υστέρων νομιμοποίηση των αυθαίρετων κατασκευών της Ιεράς Μητρόπολης Κωνσταντίας και Αμμοχώστου στην προστατευόμενη περιοχή Natura 2000 του Κάβο Γκρέκο. Η Υπηρεσία εκφράζει έντονη ανησυχία για τις εξελίξεις, επισημαίνοντας ότι η νομιμοποίηση τετελεσμένων παρανομιών δεν μπορεί να αποτελεί αποδεκτή πρακτική, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για περιοχές που προστατεύονται από το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Τονίζει ότι οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να εξετάσουν το σύνολο των επεμβάσεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους και την ανάγκη αποκατάστασης των ζημιών.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε επιστολή της Περιβαλλοντικής Αρχής, ημερομηνίας 4 Σεπτεμβρίου 2026, προς το Συμβούλιο Μελέτης Παρεκκλίσεων (ΣΥΜΕΠΑ), στην οποία διατυπώνεται η εκτίμηση ότι το έργο έχει ήδη επηρεάσει την ακεραιότητα της προστατευόμενης περιοχής.

Συγκεκριμένα, καταγράφονται επιπτώσεις από την όχληση των κατασκευαστικών εργασιών, την κατάληψη και σφράγιση του εδάφους, καθώς και την ανθρώπινη δραστηριότητα. Όπως επισημαίνεται, οι παρεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν χωρίς να προηγηθεί η απαιτούμενη περιβαλλοντική αξιολόγηση και χωρίς την εφαρμογή μέτρων περιορισμού των επιπτώσεων κατά την κατασκευή.

Για τους λόγους αυτούς, η Περιβαλλοντική Αρχή έχει ήδη εισηγηθεί την απόρριψη της αίτησης για παρέκκλιση.

«Δεν μπορεί η παρανομία να δημιουργεί τετελεσμένα»

Η Ελεγκτική Υπηρεσία συνδέει την υπόθεση με ευρύτερες αδυναμίες στη λειτουργία των μηχανισμών ελέγχου και επιβολής της πολεοδομικής νομοθεσίας.

Παραπέμπει στην ειδική έκθεσή της, ημερομηνίας 21 Οκτωβρίου 2026, για τη λειτουργία του ΣΥΜΕΠΑ, στην οποία είχαν εντοπιστεί σοβαροί κίνδυνοι αποδυνάμωσης του πολεοδομικού σχεδιασμού μέσω της εκ των υστέρων νομιμοποίησης αυθαίρετων αναπτύξεων.

Μεταξύ των ευρημάτων περιλαμβάνονταν περιπτώσεις διαφοροποίησης εισηγήσεων χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, αλλά και περίπτωση εισήγησης για έγκριση ανάπτυξης χωρίς να έχει προηγηθεί η προβλεπόμενη περιβαλλοντική αξιολόγηση.

Η Υπηρεσία χαρακτηρίζει την περίπτωση της Μητρόπολης ενδεικτική μιας ευρύτερης παθογένειας στη λειτουργία του κράτους, καθώς σημαντικός χρόνος και δημόσιοι πόροι αναλώνονται στη διαχείριση των συνεπειών μιας παράνομης οικοδομής, αντί να είχε διασφαλιστεί εξαρχής η τήρηση της νομοθεσίας.

Παράλληλα, επικρίνει την αδυναμία των αρμόδιων αρχών να επιβάλουν αποτελεσματικά τη νομιμότητα, ακόμη και μετά την έκδοση ειδοποιήσεων επιβολής και την απόρριψη από το Δικαστήριο αιτήματος αναστολής της εκτέλεσής τους.

Όπως προειδοποιεί, η παρατεταμένη αυτή κατάσταση δημιουργεί τον κίνδυνο να εδραιωθεί η αντίληψη ότι η αυθαίρετη ανέγερση κατασκευών μπορεί τελικά να οδηγήσει στη νομιμοποίησή τους.

Ολόκληρη η ανακοίνωση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας: 

Η Ελεγκτική Υπηρεσία παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία τις εξελίξεις αναφορικά με την ενδεχόμενη εκ των υστέρων νομιμοποίηση των αυθαίρετων κατασκευών της Ιεράς Μητρόπολης Κωνσταντίας και Αμμοχώστου στην προστατευόμενη περιοχή Natura 2000 του Κάβο Γκρέκο.

Υπενθυμίζουμε ότι η προστασία των περιοχών Natura 2000 αποτελεί δεσμευτική υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία απορρέει από το ενωσιακό δίκαιο. Η εκ των υστέρων υποβολή τροποποιημένων σχεδίων ή περιβαλλοντικών μελετών δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο παράκαμψης της νομοθεσίας ή ως μηχανισμός νομιμοποίησης τετελεσμένων παρανομιών. Οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να αξιολογήσουν το σύνολο των επεμβάσεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, τις επιπτώσεις τους στο προστατευόμενο περιβάλλον και τις υποχρεώσεις αποκατάστασης, διασφαλίζοντας την πλήρη εφαρμογή της εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η ίδια η Περιβαλλοντική Αρχή, με επιστολή της ημερομηνίας 4.9.2026 προς το Συμβούλιο Μελέτης Παρεκκλίσεων (ΣΥΜΕΠΑ), εκτιμά ότι το έργο έχει ήδη προκαλέσει επιπτώσεις στην ακεραιότητα της προστατευόμενης περιοχής Natura 2000. Συγκεκριμένα, επισημαίνει την όχληση από τις κατασκευαστικές εργασίες, την κατάληψη και σφράγιση του εδάφους και την ανθρώπινη δραστηριότητα, χωρίς να έχει προηγηθεί η απαιτούμενη περιβαλλοντική αξιολόγηση και χωρίς την εφαρμογή μέτρων μετριασμού των επιπτώσεων κατά την κατασκευή. Στο πλαίσιο αυτό, η Περιβαλλοντική Αρχή έχει ήδη εισηγηθεί την απόρριψη της αιτούμενης παρέκκλισης.

Παράλληλα, υπενθυμίζουμε τα ευρήματα της Ειδικής Έκθεσης της Υπηρεσίας μας ημερομηνίας 21/10/2026 σχετικά με τη λειτουργία του ΣΥΜΕΠΑ, στην οποία αναδείξαμε σοβαρούς κινδύνους αποδυνάμωσης του πολεοδομικού σχεδιασμού μέσω της εκ των υστέρων νομιμοποίησης αυθαίρετων αναπτύξεων. Μεταξύ άλλων, εντοπίσαμε περιπτώσεις διαφοροποίησης εισηγήσεων χωρίς επαρκώς καταγεγραμμένη αιτιολόγηση, καθώς και περίπτωση εισήγησης για έγκριση χωρίς να έχει προηγηθεί η απαιτούμενη περιβαλλοντική αξιολόγηση.

Η συγκεκριμένη περίπτωση είναι ενδεικτική μιας ευρύτερης παθογένειας στη λειτουργία του κράτους. Πολύτιμος χρόνος και σημαντικοί διοικητικοί και άλλοι δημόσιοι πόροι αναλώνονται επί μακρόν για τη διαχείριση των συνεπειών μιας οικοδομής που ανεγέρθηκε παράνομα, αντί η νομιμότητα να είχε διασφαλιστεί εξαρχής. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η αδυναμία των αρμόδιων αρχών να επιβάλουν έγκαιρα και αποτελεσματικά τη νομιμότητα, ακόμη και μετά την έκδοση ειδοποιήσεων επιβολής και την απόρριψη από το Δικαστήριο αιτήματος αναστολής της εκτέλεσής τους. Η παρατεταμένη αυτή κατάσταση δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών επιβολής της νομοθεσίας και ενέχει τον κίνδυνο εμπέδωσης της αντίληψης ότι η δημιουργία τετελεσμένων μπορεί να οδηγήσει τελικά στη νομιμοποίησή τους.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία καθιστά σαφές ότι, εφόσον διαπιστωθούν ενδείξεις νομιμοποίησης κατά παράβαση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το ενωσιακό δίκαιο, προτίθεται να υποβάλει τεκμηριωμένη καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας τη διερεύνηση ενδεχόμενης παράβασης από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Παράλληλα, η Υπηρεσία εξετάζει, στη βάση των μέχρι σήμερα διαπιστώσεων, κατά πόσο συντρέχουν ήδη λόγοι για ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανεξαρτήτως της τελικής απόφασης που θα ληφθεί για την εκκρεμούσα αίτηση αδειοδότησης.

Η προστασία του περιβάλλοντος, η ισονομία και ο σεβασμός στη νομιμότητα δεν μπορούν να υποχωρούν έναντι τετελεσμένων γεγονότων. Η εφαρμογή της νομοθεσίας οφείλει να είναι ενιαία και αμερόληπτη, ανεξαρτήτως της ταυτότητας ή της ιδιότητας του φορέα που προβαίνει στις αυθαίρετες επεμβάσεις.

ΠΗΓΗ: POLITIS

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ:

Ακολουθήστε το Balla στο Facebook, στο Instagram και στο TikTok

Sponsored by Cyta Business