Η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε σήμερα κυρώσεις εις βάρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, λίγες ώρες μετά τη βράβευση μιας πρώην δικαστικού του ΔΠΔ με το Νόμπελ Ειρήνης, φέρνοντας την Ουάσινγκτον σε τροχιά διπλωματικής σύγκρουσης με τους Ευρωπαίους συμμάχους της.
Η κυβέρνηση Τραμπ τηρεί για καιρό εχθρική στάση απέναντι στο Δικαστήριο και έχει επιβάλει στο παρελθόν κυρώσεις σε εισαγγελείς και δικαστές του. Η σημερινή κίνηση προχωρά πολύ περισσότερο, καθώς ενδέχεται να τιμωρήσει εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες στο ίδιο το ΔΠΔ.
Η Ουάσινγκτον αιτιολογεί αυτές τις κυρώσεις με τη βούλησή της να «υπερασπιστεί την αμερικανική κυριαρχία και τους πολίτες της από την απειλή που θέτει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο», σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
«Ο πρόεδρος Τραμπ δεν θα επιτρέψει ποτέ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να ασκήσει διώξεις κατά Αμερικανών», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην ανακοίνωσή του. «Γι’ αυτόν τον λόγο, σήμερα, οι ΗΠΑ επιβάλλουν κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Θα απαγορεύσουμε τις συναλλαγές με αυτό το αδίστακτο δικαστήριο, αποκόπτοντας τους πόρους του και παραλύοντας τη λειτουργία του».
«Θέλουν περισσότερη εξουσία και τη θέλουν εις βάρος μας», είπε.
Το Δικαστήριο απάντησε αμέσως, δηλώνοντας σε ανακοίνωση ότι αυτές οι κυρώσεις είναι «επίθεση στο κράτος δικαίου και στα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς έννομης τάξης, πλήττοντας τη θεμελιώδη αρχή ότι κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου». Ευρωπαϊκή Ένωση, Ολλανδία, Νορβηγία, Βέλγιο και σειρά χωρών έχουν ξεκινήσει να εκδίδουν ανακοινώσεις υποστήριξης στο Δικαστήριο απέναντι στις κυρώσεις.
«Τόσο Ρεπουμπλικάνοι όσο και Δημοκρατικοί απέρριπταν πάντα την ιδέα ότι το ΔΠΔ θα μπορούσε να ασκήσει δίωξη σε Αμερικανούς πολίτες, μέλη των ενόπλων δυνάμεών μας ή πολιτικούς ηγέτες.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν ενταχθεί ποτέ σε αυτό το Δικαστήριο, δεν το χρειαζόμαστε και δεν το θέλουμε», δήλωσε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ. Οι κυρώσεις αυτές, των οποίων η ισχύς αναμένεται να αρχίσει σε 180 ημέρες, απαγορεύουν όλες τις οικονομικές συναλλαγές με το ΔΠΔ προκειμένου να «του αποκόψουν τους πόρους του και να μειώσουν την ικανότητά του να λειτουργεί», σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών.
«Ελπίζουμε να δούμε τους συμμάχους μας να χαλιναγωγούν το Δικαστήριο. Διαφορετικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να παροπλίζουν το ΔΠΔ, λιθαράκι-λιθαράκι, μέχρι οι Αμερικανοί να μην μπορούν πλέον να απειλούνται», πρόσθεσε. Η περίοδος μπορεί να προσαρμοστεί «ως απάντηση στις επιτυχίες ή τις αποτυχίες αυτών των προσπαθειών».
Σύμφωνα με τον Ρούμπιο, αυτές οι κυρώσεις δικαιολογούνται από την επιθυμία «διεθνιστών ‘ειδικών’ από την άλλη πλευρά του ωκεανού» να πιέσουν το Δικαστήριο να «κάνει περισσότερα, συμπεριλαμβανομένης της απαγγελίας κατηγοριών εναντίον Αμερικανών. Στρατιωτών που υπερασπίζονται τη χώρα τους. Συνοριοφυλάκων που προστατεύουν το έθνος μας».
Ενώ υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επιδιώξει μια «διπλωματική λύση», τόνισε ότι «ούτε το Δικαστήριο ούτε τα συμβαλλόμενα κράτη έχουν μέχρι στιγμής λάβει μέτρα για να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες μας».
Οι κυρώσεις, ωστόσο, δεν αφορούν τη συντήρηση λογισμικού ή τις υπηρεσίες και την πρόσβαση στο cloud, ούτε για τη λειτουργία του συνταξιοδοτικού συστήματος του ΔΠΔ ή για ορισμένες δραστηριότητες που σχετίζονται με άτομα που κρατούνται από το Δικαστήριο.
Διεθνής κατακραυγή
Διεθνή καταδίκη προκάλεσε η ανακοίνωση των Ηνωμένων Πολιτειών για την επιβολή νέων κυρώσεων στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), λίγες ώρες μετά την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης στην πρώην δικαστή του, Νάβι Πιλάι.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, καταδίκασε την απόφαση των ΗΠΑ, δηλώνοντας ότι είναι «βαθιά ανήσυχος για τον αναμενόμενο αντίκτυπο» των μέτρων, σύμφωνα με εκπρόσωπό του.
«Η σημερινή απόφαση συνιστά σοβαρό πλήγμα στη συλλογική μας προσπάθεια για την απονομή διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης, βασικός πυλώνας της οποίας είναι το ΔΠΔ», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα, Στεφάν Ντουζαρίκ.
«Ο Γενικός Γραμματέας επαναλαμβάνει την αταλάντευτη υποστήριξή του στην ανεξαρτησία του Δικαστηρίου και των αξιωματούχων του», είπε.
Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, δήλωσε ότι οι κυρώσεις, «οι τελευταίες σε μια σειρά αντιποίνων κατά του ΔΠΔ και του προσωπικού του […] είναι απαράδεκτες».
Το ΔΠΔ εδρεύει στη Χάγη, με τον Ολλανδό Πρωθυπουργό Ρομπ Γέτεν να χαρακτηρίζει τις κυρώσεις «βαθιά λυπηρές».
«Ταυτόχρονα», πρόσθεσε, «οι κυρώσεις αυτές δεν θα τεθούν σε ισχύ αμέσως».
«Και αυτό είναι καθοριστικής σημασίας, διότι μας παρέχει ζωτικό περιθώριο για διάλογο τους επόμενους μήνες», δήλωσε ο Γέτεν στους δημοσιογράφους.
Η Βρετανία, ο Καναδάς, η Δανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ιαπωνία και η Ολλανδία εξέφρασαν επίσης τη στήριξή τους προς το Δικαστήριο.
«Ως ένθερμοι υποστηρικτές του ΔΠΔ, εκφράζουμε τη λύπη μας και τη διαφωνία μας με την ανακοίνωση των Ηνωμένων Πολιτειών για την επιβολή κυρώσεων κατά του Δικαστηρίου», ανέφερε κοινή δήλωση των Υπουργών Εξωτερικών των χωρών αυτών. «Παραμένουμε ενωμένοι στην υποστήριξή μας προς το ΔΠΔ και δεσμευμένοι στη διεξαγωγή εποικοδομητικού και χωρίς αποκλεισμούς διαλόγου με κράτη που δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη», αναφέρει η κοινή δήλωση.
Ο Βέλγος Υπουργός Εξωτερικών Μαξίμ Πρεβο, δήλωσε ότι, με πρωτοβουλία του Βελγίου, το ζήτημα της στήριξης προς το ΔΠΔ θα συζητηθεί τη Δευτέρα με τους ομολόγους του της ΕΕ, καθώς και στο προσεχές Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. «Θα πιέσουμε για τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων προστασίας. Η ανεξαρτησία του Δικαστηρίου δεν μπορεί να εξαρτάται από το ποια πρόσωπα ερευνά», είπε, σημείωνοντας ότι η χώρα του ζητά την ενεργοποίηση του Κανονισμού της ΕΕ περί “αντισταθμιστικών μέτρων” (Blocking Statute), προκειμένου να προστατευθεί το Δικαστήριο.
Η Ισπανία καταδικάζει επίσης τις νέες κυρώσεις των ΗΠΑ κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και δηλώνει ότι επαναβεβαιώνει την ισχυρή της στήριξη προς το Δικαστήριο και το έργο του για την καταπολέμηση της ατιμωρησίας, την υπεράσπιση των θυμάτων και τη διαφύλαξη της πολυμερούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες.
Η Αμερικανίδα Γερουσιαστής των Δημοκρατικών και κορυφαίο μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Τζιν Σαχίν, χαρακτήρισε την απόφαση της Κυβέρνησης Τραμπ ως «ατυχή και κοντόφθαλμη κίνηση». Αντί να μειώνει τις τιμές για τους Αμερικανούς, η κυβέρνηση Τραμπ απομονώνει ακόμη περισσότερο τις ΗΠΑ και δυσχεραίνει την προσαγωγή στη δικαιοσύνη των υπευθύνων για φρικαλεότητες σε περιοχές όπως η Ουκρανία και το Νταρφούρ, σημείωσε.
Η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Διεθνής Αμνηστία κάλεσε τις χώρες να «αντισταθούν» στις κυρώσεις.
Οι κυρώσεις του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ «έχουν σχεδιαστεί για να απομονώσουν και, τελικά, να καταστρέψουν το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η Έρικα Γκεβάρα Ρόσας, στέλεχος της οργάνωσης.
«Αυτή η επίθεση που απειλεί την ίδια την ύπαρξη του Δικαστηρίου πρέπει να αποτύχει. Τα κράτη πρέπει να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα για να αντισταθούν στην επιβολή αυτών των μέτρων», είπε.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΚΥΠΕ
