Στη Βουλή επιστρέφει σήμερα, η λεωφόρος Μακαρίου, την ώρα που η συζήτηση για το κέντρο της Λευκωσίας παίρνει ξανά φωτιά. Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Μεταφορών ανοίγει εκ νέου τον φάκελο της Μακαρίου, με τη μονοδρόμηση του νοτίου τμήματος, τις σημερινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και το αίτημα για άνοιγμα του κλειστού τμήματος στη γενική κυκλοφορία να τίθενται προς συζήτηση.
Πάντως την Παρασκευή, σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», η υπουργός Μεταφορών Εύη Τσολάκη θα συναντηθεί με τον δήμαρχο Λευκωσίας Χαράλαμπο Προύντζο για τα ανοικτά θέματα της πρωτεύουσας. Στη συνάντηση αναμένεται να τεθούν ζητήματα που βρίσκονται εδώ και μήνες στο τραπέζι, σε μια περίοδο που η Μακαρίου εξακολουθεί να προκαλεί αντιπαραθέσεις και η συζήτηση έχει ήδη επεκταθεί στη Λήδρας και την Ονασαγόρου. Οι αντιδράσεις για τις αλλαγές στο κέντρο δεν ξεκίνησαν σήμερα, αφού κατά καιρούς υπήρξαν ενστάσεις για την Κωστάκη Παντελίδη, ακολούθησαν τα έργα στο Εμπορικό Τρίγωνο και τη Στασικράτους και στη συνέχεια η συζήτηση μεταφέρθηκε στη Μακαρίου. Τώρα, αντιδράσεις προκαλεί και η προκαταρκτική πρόταση για την ανάπλαση της Λήδρας και της Ονασαγόρου, με οργανωμένους καταστηματάρχες, κατοίκους και ιδιοκτήτες να ανεβάζουν τους τόνους και να ζητούν ακόμη και την παραίτηση του δημάρχου.
Στη μέση τα €21 εκατ. της Μακαρίου
Η συζήτηση για το άνοιγμα της Μακαρίου γίνεται πλέον με δεδομένη ενώπιον όλων και την τοποθέτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σε απάντηση που έδωσε η Επιτροπή σε ερωτήματα του «Π», ξεκαθαρίζει ουσιαστικά ότι η οποιαδήποτε αλλαγή στο έργο θα πρέπει να εξεταστεί με βάση τους όρους με τους οποίους αυτό εγκρίθηκε και χρηματοδοτήθηκε. Η ανάπλαση του Εμπορικού Τριγώνου, της Μακαρίου και της Στασικράτους χρηματοδοτήθηκε κατά 85% από ευρωπαϊκούς πόρους. Η ευρωπαϊκή συνεισφορά ανήλθε στα €20,995 εκατ., ενώ το συνολικό κόστος του έργου έφτασε τα €24,7 εκατ. Η χρηματοδότηση δόθηκε για ένα έργο που είχε συγκεκριμένους στόχους, μεταξύ των οποίων η βιώσιμη κινητικότητα, ο περιορισμός της χρήσης του ιδιωτικού αυτοκινήτου, η ενίσχυση των δημόσιων μεταφορών και η βελτίωση των υποδομών για πεζούς και ποδηλάτες.
Η απάντηση της Κομισιόν έχει μια σημαντική λεπτομέρεια. Δεν αναφέρει ότι απαγορεύεται να ανοίξει η Μακαρίου στη γενική κυκλοφορία και δεν λέει ότι μια τέτοια απόφαση συνεπάγεται αυτομάτως επιστροφή των σχεδόν €21 εκατ. Αναφέρει, όμως, ότι μια αλλαγή θα πρέπει να αξιολογηθεί για να διαπιστωθεί κατά πόσο εξακολουθεί να υπηρετεί τους στόχους για τους οποίους εγκρίθηκε η χρηματοδότηση. Εάν θεωρηθεί ουσιαστική τροποποίηση που επηρεάζει τη φύση ή τους στόχους του έργου, τότε μπορεί να προκύψει θέμα σε σχέση με τα ευρωπαϊκά κονδύλια. Δέον να σημειωθεί ότι, όπως έγραψε ο «Πολίτης» σε προηγούμενα ρεπορτάζ, το Υπουργείο Μεταφορών δεν προτίθεται να συναινέσει σε αλλαγές στη Μακαρίου εάν προηγουμένως δεν διασφαλιστεί ότι αυτές δεν θα οδηγήσουν σε ανάκτηση ευρωπαϊκών κονδυλίων και μεταφορά του κόστους στον φορολογούμενο. Αρμόδια πηγή είχε αναφέρει στον «Π» ότι οποιαδήποτε διαφοροποίηση της φιλοσοφίας του έργου θα πρέπει πρώτα να διασφαλίζει τα δημόσια οικονομικά. Σημειώνεται ότι απομένουν ακόμη τέσσερα χρόνια μέχρι την ολοκλήρωση της πενταετούς περιόδου αξιολόγησης, η οποία μετρά από την τελευταία εκταμίευση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Αυτό είναι και ένα από τα βασικά ζητήματα που συνοδεύουν πλέον το αίτημα για άνοιγμα της λεωφόρου. Προτού αλλάξει το σημερινό καθεστώς θα πρέπει να ξεκαθαρίσει εάν και σε ποιο βαθμό μια τέτοια απόφαση επηρεάζει τους όρους της χρηματοδότησης. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει διαβεβαίωση ότι μια ουσιαστική αλλαγή δεν θα έχει οικονομικές συνέπειες.
Τι ισχύει τελικά;
Την ίδια ώρα, στοιχεία που εξασφάλισε ο «Π», για τη Λεωφόρο Μακαρίου, δίνουν μια διαφορετική εικόνα από αυτήν της «νεκρής λεωφόρου» που περιγράφει μερίδα καταστηματαρχών. Στο τμήμα από τα φώτα του πρώην Woolworth μέχρι τη συμβολή με τη λεωφόρο Ομήρου, καταγράφονται 93 υποστατικά και τεμάχια με πρόσοψη στη Μακαρίου, ενώ μαζί με όσα προεκτείνονται στις πλατείες ο αριθμός φτάνει τα 106. Από αυτά, τα 92, ποσοστό 87%, καταγράφονται ως ενεργά ή ενταγμένα σε επενδυτικό και αναπτυξιακό σχεδιασμό. Εάν αφαιρεθούν όσα δεν διατίθενται στην αγορά λόγω εκποίησης ή αναπτυξιακών σχεδιασμών, η δυνητική εμπορικότητα υπολογίζεται στο 87% για τη Μακαρίου και τις πλατείες και στο 91% για τα υποστατικά με πρόσοψη αποκλειστικά στη λεωφόρο. Η Μακαρίου σαφώς δεν έχει την εμπορική κίνηση που είχε στο παρελθόν, ωστόσο οι αριθμοί δεν παραπέμπουν σε μια λεωφόρο χωρίς δραστηριότητα, όπως παρουσιάζεται από τη συγκεκριμένη μερίδα καταστηματαρχών.
Οι αντιδράσεις μεταφέρονται από δρόμο σε δρόμο
Το αίτημα για αλλαγές στη Μακαρίου αποτελεί μέρος μιας συζήτησης που κρατά χρόνια για το εμπορικό κέντρο. Στην Κωστάκη Παντελίδη είχαν καταγραφεί αντιδράσεις για τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, ενώ στη συνέχεια ενστάσεις εκφράστηκαν για τις παρεμβάσεις στο Εμπορικό Τρίγωνο και τη Στασικράτους. Στη Μακαρίου, μέρος των καταστηματαρχών υποστηρίζει ότι ο περιορισμός της γενικής κυκλοφορίας δυσκόλεψε την πρόσβαση και επηρέασε την εμπορική κίνηση, ζητώντας να επιτραπεί ξανά η διέλευση περισσότερων ιδιωτικών οχημάτων. Η εμπορική εικόνα του κέντρου, βέβαια, έχει αλλάξει εδώ και χρόνια. Καταστήματα μετακινήθηκαν σε άλλες περιοχές, μεγάλα εμπορικά κέντρα απορρόφησαν σημαντικό μέρος της αγοράς και οι συνήθειες των καταναλωτών διαφοροποιήθηκαν. Παράλληλα, στο κέντρο έγιναν μεγάλες δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις και άνοιξαν νέες επιχειρήσεις. Η συζήτηση για το κατά πόσο η Μακαρίου πέτυχε ή όχι δεν μπορεί συνεπώς να εξαντλείται μόνο στο πόσα αυτοκίνητα περνούν καθημερινά από τη λεωφόρο.
Στα άκρα η κόντρα για Λήδρας και Ονασαγόρου
Πριν βρεθεί κοινός τόπος για τη Μακαρίου, ήρθε η σειρά της Λήδρας και της Ονασαγόρου. Η προκαταρκτική πρόταση για την ανάπλαση των δύο ιστορικών εμπορικών δρόμων προκάλεσε αντιδράσεις, με τους επηρεαζόμενους να αμφισβητούν τόσο το εύρος του σχεδιασμού όσο και τη διαδικασία που ακολουθείται.
Η Επιτροπή Καταστηματαρχών, Κατοίκων, Ιδιοκτητών Μικρών Επιχειρήσεων και Ακινήτων της Περιοχής των Πεζοδρόμων του Ιστορικού Εμπορικού Κέντρου έφτασε χθες στο σημείο να ζητήσει την παραίτηση του Χαράλαμπου Προύντζου. Η επιτροπή καταλογίζει στον δήμαρχο λανθασμένους χειρισμούς στη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης και διατυπώνει σοβαρές καταγγελίες και για την επιλογή της PwC. Πρόκειται για ισχυρισμούς της ίδιας της Επιτροπής, η οποία ανακοίνωσε ότι δεν θεωρεί πως υπάρχουν πλέον περιθώρια συνεργασίας με τον δήμαρχο. Πέρα από την ένταση που έχει δημιουργηθεί, οι επηρεαζόμενοι έχουν καταθέσει συγκεκριμένες ενστάσεις για την προκαταρκτική πρόταση. Θεωρούν ότι το διαθέσιμο κονδύλι δεν είναι αρκετό για μια ουσιαστική ανάπλαση ολόκληρης της περιοχής και εκφράζουν ανησυχίες ότι σημαντικοί δρόμοι και πάροδοι ανατολικά της Ονασαγόρου και δυτικά της Λήδρας μπορεί να μείνουν εκτός. Στις αναφορές τους περιλαμβάνεται και η Ιπποκράτους, όπου βρίσκεται το Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο. Ζητούν επίσης οικονομικές εγγυήσεις και μέτρα στήριξης για τις επιχειρήσεις κατά την εκτέλεση των έργων, περισσότερο πράσινο, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και συμμετοχή εξειδικευμένων μελετητών. Ο Δήμος, από την πλευρά του, προωθεί την ανάπλαση με στόχο την ενίσχυση του ιστορικού, εμπορικού και πολιτιστικού χαρακτήρα της περιοχής και την επαναφορά ζωής σε ένα τμήμα της εντός των τειχών πόλης που εδώ και χρόνια αντιμετωπίζει προβλήματα.
ΠΗΓΗ: POLITIS
