Φάκελος Αμμόχωστος: 16 Αυγούστου 1974 – «Πήρε το Τόμσον που έγραφε ΤΜΤ και το κράτησε στο λόχο του»

Fonbet Powers you up! Πάρε το Powerbank σου τώρα!

Η Εθνική Φρουρά και οι λίγοι αξιωματικοί της ΕΛΔΥΚ  παρουσιάζουν εικόνα διάλυσης, προσπαθούν κάποια τμήματα ή μεμονωμένα στρατιωτικά στελέχη να ανασυνταχθούν ώστε να δημιουργηθεί μια γραμμή αντίστασης μεταξύ Αμμοχώστου και Δερύνειας. Μάταια. Ο τουρκικός στρατός προχωρά σχεδόν ανενόχλητος σε εκκαθάριση πόλεως στην Αμμόχωστο. Κάποιοι κάτοικοι δεν έχουν αποχωρήσει. Τα ΗΕ δεν έχουν δημιουργήσει κάποιο οδόφραγμα.
Φάνος Χριστοφόρου
Ξημερώματα Παρασκευής, 16 Αυγούστου, ο Φάνος Χριστοφόρου με μια ομάδα εθελοντών από το 201 ΤΠ και τον Συνταγματάρχη του ΓΕΕΦ, Θεοδωρακόπουλο είναι στην Δερύνεια. Εκεί βρήκαν τον Λοχαγό, Στέλιο Κάτσιο, τον Κίκη Κωνσταντίνου κι άλλους 5 – 6 άνδρες που τους περίμεναν στην πλατεία. Ο Συνταγματάρχης τους ρώτησε για την κατάσταση και του είπαν ότι δεν έβλεπαν ακόμα Τούρκους και δεν ήξεραν τί έπρεπε να κάνουν.
Οι Θεοδωρακόπουλος, Κάτσιος, Κίκης Κωνσταντίνου κι άλλοι δύο ακόμη άνδρες, ανέβηκαν στο δεύτερο όροφο του οικήματος των Εθνικοφρόνων Σωματείων στην πλατεία της Δερύνειας. Ο Χριστοφόρου κλήθηκε να μείνει έξω από το δωμάτιο για να τους προσέχει. «Μιλούσαν έντονα, οι φωνές τους ακουγόταν μέχρι έξω. «Ο Κάτσιος και ο Συνταγματάρχης ήταν επιφυλακτικοί, ήθελαν να στείλουν προπομπό. Ο Κίκης φώναζε πολύ δυνατά ότι οι Τούρκοι δεν μπήκαν στο Βαρώσι και πρέπει να μπούμε και κάνουμε φυλάκια σε συγκεκριμένα σημεία που τα ονομάτιζε». Επικράτησε η άποψη των στρατιωτικών.
Επιλέγονται για προπομποί ένας ανθυπολοχαγός και ένας λοχίας ντόπιος, μηχανικός αυτοκινήτων με το Ζεφύρ αυτοκίνητο του, το οποίο οι Τούρκοι σταμάτησαν στην κατηφόρα προς την πόλη, στο ύψος περίπου που είναι ο αστυνομικός σταθμός Δερύνειας και ένα βενζινάδικο. Ήταν δύο ΙΧ και μέσα υπήρχαν Τούρκοι πεζοναύτες. Έβαλαν το Ζεφύρ στη μέση και αυτοί μπροστά και πίσω και οδηγούσαν το αυτοκίνητο μέσα στο Βαρώσι, όταν ξαφνικά το Ζεφύρ στρίβει απότομα αριστερά, αρχίζει να αναπτύσσει ταχύτητα και οι Τούρκοι να βάλουν με οπλοπολυβόλα. Τελικά το Ζεφύρ τα κατάφερε και γλύτωσε. Το αυτοκίνητο επέστρεψε στην πλατεία της Δερύνειας.
Μετά από αυτό άρχισαν να στήνουν εκατέρωθεν πρόχειρα φυλάκια και οι Ε/κ έκοβαν τις σωλήνες που οι αγρότες πότιζαν τα χωράφια τους, οι οποίες από μακριά φαινόταν σαν αντιαρματικά και να τις τοποθετούν στα πρόχειρα φυλάκια με ελληνικές σημαίες που πήραν από τα σχολεία και τα σωματεία. Ένα τέτοιο φυλάκιο έκανε και ο Φάνος Χριστοφόρου εκεί που σήμερα είναι το Πολιτιστικό Κέντρο Αμμοχώστου κι εκεί έμεινε.
Στις 16 Αυγούστου και παρ’ όλα όσα συνέβησαν, οι άνδρες των Ηνωμένων Εθνών δεν εμφανίστηκαν «κι αυτό είναι το παράπονό μου. Άργησαν πάρα πολύ τα ΗΕ».
Φώτος Κουζουπής
Στις 16 Αυγούστου, πολύ νωρίς το πρωί, ο Φώτος Κουζουπής διαπίστωσε πως ο ιδιοκτήτης του σπιτιού που τους φιλοξενούσε γνώριζε τον πατέρα του κι επειδή ήξερε πως ήταν αριστερών καταβολών και μπορεί να κινδύνευε από μέλη της ΕΟΚΑ Β, τον μετέφερε μαζί με τους άλλους 3 στο περβόλι του έξω από το Φρέναρος. Θα έβρισκε τους γονείς του Φώτου, που ήταν επίσης στο Φρέναρος. Το σημάδι για να καταλάβουν οι γονείς τους ότι ήταν όντως ζωντανός ήταν ένα τούρκικο μαντήλι που είχε πάρει από την α΄ φάση της εισβολής και το είχε πάνω του.
Ο Φώτος Κουζουπής συναντήθηκε με τους γονείς του, Μενέλαο και Αναστασία και επειδή από το τρανζίστορ άκουσε από το ΡΙΚ ότι καλούνταν οι αστυνομικοί, οι πυροσβέστες και οι κυβερνητικοί να παρουσιαστούν στην Τεχνική Σχολή Αμμοχώστου, θεώρησε ότι οι γονείς του μπορούσαν να πάνε στο σπίτι τους στο Βαρώσι – που ήταν κοντά στην Τεχνική Σχολή – και να του φέρουν πολιτικά ρούχα. Θυμάται ότι η εκφώνηση της είδησης από το ραδιόφωνο του ΡΙΚ ήταν από άντρα.
Αν είχε μπλόκο της ΕΦ ή άλλων ομάδων Ε/κ, στην Δερύνεια δεν θα πήγαιναν, συμφώνησαν. Οι γονείς του μαζί με ζευγάρι γειτόνων τους από τον Άγιο Μέμνωνα έφτασαν από παράδρομους στα σπίτια τους. Μπλόκο δεν είχε ούτε από την τουρκική πλευρά.
Ο Μενέλαος Κουζουπής θυμάται ότι ήταν μετά τις 10 το πρωί της 16ης Αυγούστου, που πήγε τελευταία φορά σπίτι του, στην οδό Νάξου 17Α. Ο ίδιος μάζευε κουβέρτες και παπλώματα γιατί θεώρησε ότι θα τους ήταν χρήσιμα για λίγες ημέρες «και θα γυρνούσαμε πίσω». Η σύζυγός του μάζευε ρούχα σε μια βαλίτσα.  «Ενώ τα βαστούσα έπεσαν πυροβολισμοί πάνω από το σπίτι. Εξαπόλυσα τα πράγματα και είπα ‘τώρα είναι η ζωή μας’». Φώναξαν τους γείτονες, μπήκαν στο αυτοκίνητο όλοι και έφυγαν. Η Αναστασία Κουζουπή είχε πάρει την βαλίτσα με τα ρούχα του γιου της και τα δικά τους.
Η διαφυγή τους ήταν από τον χωματόδρομο από την εκκλησία του Αγίου Μέμνωνα που κατέληγε στην αστυνομία της Δερύνειας. «Όταν φτάσαμε εκεί είδαμε ότι είχε κόσμο που έφευγε από την Αμμόχωστο, αλλά και από την Δερύνεια». Στο Φρέναρος επίσης ο κόσμος ετοιμαζόταν να φύγει γιατί είχαν ακούσει πως οι Τούρκοι θα προχωρούσαν και προς εκεί.
Η οικογένεια Κουζουπή και οι άλλοι 3 στρατιώτες μπήκαν στο αυτοκίνητο και έφυγαν με σκοπό να φτάσουν στις Βρετανικές Βάσεις. Ο Φώτος Κουζουπής και οι άλλοι 3 στρατιώτες περνούσαν έξω από τα χωριά όπου πιθανόν να είχαν μπλόκα της ΕΟΚΑ Β και τελικά έφτασαν στις Βάσεις, μετά μετακινήθηκαν οικογενειακώς στην Λάρνακα και μετά από λίγες ημέρες κατατάγηκε τελικά στο τάγμα του, το 201, που είχε μεταφερθεί στο Αλεθρικό. Ο Φώτος Κουζουπής ολοκλήρωσε την θητεία του το Σεπτέμβριο του 1975, μετά από δύο χρόνια.
«Αυτό που μένει είναι η ανεπάρκεια και η ανικανότητα που είχαν οι ηγέτες της Εθνοφρουράς και οι τότε πολιτικοί, που πολλοί ήταν της ΕΟΚΑ Β. Το Βαρώσι είναι για μένα το Βαρώσι. Δεν έχω πρόβλημα να πάω και να μείνω ακόμη». Το σπίτι του και της γυναίκας είναι στην νεκρή ζώνη, πίσω από την εκκλησία του Αγίου Μέμνωνα.
ΜΓ
Το πρωί της 16ης Αυγούστου ο ΜΓ περπατούσε από τον δρόμο της εκκλησίας της Παναγιάς της Δερύνειας προς το δρόμο Αμμοχώστου – Δερύνειας, πριν από τον οποίο άκουσε πυροβολισμούς, έτρεξε προς τα κάτω κουβαλώντας το όπλο του, μπρεντ με 3 συνολικά γεμιστήρες. Στο «ξίστρατο του Αγίου Μέμνωνα» είδε ένα αυτοκίνητο Μόρις, άσπρο,  από το οποίο πυροβολούσαν προς την ε/κ πλευρά, όχι τον ίδιο. Υπήρξε ανταλλαγή πυρών, ενεπλάκη ο ΜΓ, όμως παρουσιάστηκε πίσω από το Μόρις ένα τουρκικό άρμα και έφυγε τόσο αυτός όσο και ο άλλος Ε/κ τον οποίο οι Τ/κ από το αυτοκίνητο πυροβολούσαν.
Ο ΜΓ πήγε στο Λιοπέτρι και την επομένη έμαθε ότι στο αυτοκίνητο είχαν σκοτωθεί οι 2 Τ/κ που επέβαιναν και 3 είχαν τραυματισθεί. Βρήκε το αυτοκίνητο και πήρε το όπλο Τόμσον που έγραφε ΤΜΤ και το κράτησε στο λόχο του.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Sponsored by Fonbet

Δαιμονισμένος Χάαλαντ, σούπερ Βλαχοδήμος… μαέστρος Ντι Μαρία!

«Καθάρισε» τη Μίλαν η Τσέλσι, δαιμονισμένος Χάαλαντ, απόλυτη η...

Βραζιλιάνικη υπόθεση… και τρία στα τρία Ρεάλ!

Απόλυτη Βασίλισσα! Η Ρεάλ Μαδρίτης πανηγύρισε τρίτη συνεχόμενη νίκη...

Ανάσα με… μαέστρο Ντι Μαρία!

Η Γιουβέντους έκανε το καθήκον της κόντρα στη Μακάμπι,...

Stop του Βλαχοδήμου στην Παρί!

Χέρι-χέρι στην κορυφή του ομίλου η Μπενφίκα με την...

Η Τσέλσι «κατάπιε» την Μίλαν!

Στο Λονδίνο η Τσέλσι ήταν σαφώς ανώτερη από τη...

Πάρτι στην Ανδαλουσία η Ντόρτμουντ!

Μεγάλο διπλό και τεράστιο βήμα πρόκρισης για την Ντόρτμουντ...

Το βιολί του ο Χάαλαντ, 5άρα η Σίτι!

Με τον Έρλινγκ Χάαλαντ να συνεχίζει το αδιανόητο σερί...

Ο θερμός εναγκαλισμός του Μέσι με τον Φούτρε… (ΒΙΝΤΕΟ)

Ένα ξεχωριστό στιγμιότυπο απαθανάτισε η κάμερα της πορτογαλικής τηλεόρασης...

Η… αποκάλυψη για την άμυνα και ο Χέντι για την επίθεση!

Ο Απόλλωνας ολοκλήρωσε την προετοιμασία για του για το...

ΟΜΟΝΟΙΑ-ΑΠΟΕΛ

Από την Ομόνοια... στον αιώνιο αντίπαλο ΑΠΟΕΛ ο Βλάνταν...

ΒΙΝΤΕΟ: Το ντιμπέιτ Αβέρωφ, Χριστοδουλίδη, Μαυρογιάννη!

Στο ίδιο στούντιο για δεύτερη φορά από την έναρξη...

Πάτησε Κύπρο η Γιουνάιτεντ, πόλος έλξης ο Κριστιάνο!

Στην Κύπρο βρίσκεται η θρυλική Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ ενόψει και...

Το μήνυμα, τα «ελαφρυντικά» του Μουνιόθ… και η ανοχή του κόσμου!

Βράδι Τετάρτης και ο εκπρόσωπος τύπου της Ανόρθωσης Δημήτρης...

ΟΛΕΣ οι αποφάσεις του Αθλητικού Δικαστή…

Ο Αθλητικός Δικαστής της ΚΟΠ Αριστοτέλης Βρυωνίδης αφού μελέτησε...

Έφυγε, εκτοξεύθηκε και… επιστρέφει (την Πέμπτη) στον «αιώνιο»

Μετά από εξίμισι χρόνια επιστρέφει στην Κύπρο για να...

ΣΤΗΝ 11ΑΔΑ!

Από το ματς του Σούπερ Καπ (που ήταν εξαιρετικός)...

Η τελευταία στο Afas Stadion! (ΦΩΤΟΣ)

Δείτε  πλούσιο φωτορεπορτάζ από την τελευταία προπόνηση του Απόλλωνα...

Για μια (ακόμα) ιστορική βραδιά! (ΠΙΘΑΝΗ 11ΑΔΑ)

Η ΑΕΚ κοντράρεται την Πέμπτη (6/10-22:00) στο «Σουκρού Σαράτσογλου»...

Κι όπου βγει! (ΠΙΘΑΝΗ 11ΑΔΑ)

Έχει μπροστά της ένα τεράστια δύσκολο έργο, αλλά και...

ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ…

Ο Νταβίντ Καταλά αποκάλυψε το δίδυμο που θα παίξει...

LIVE: ΟΛΑ τα ματς του Champions League

Δείτε λεπτό προς λεπτό την εξέλιξη των αναμετρήσεων για...

ΧΑΜΟΣ έξω από το ξενοδοχείο της Γιουνάιτεντ!

Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ είναι ίσως η δημοφιλέστερη ομάδα στον...

«Στόχος μας είναι… τα πάντα»

Για το παιχνίδι με την Αλκμαάρ για την 3η...

ΜΟΝΟ ΑΥΤΟΣ…

Μόνο τον Γιώργο Εφραίμ  θα συναντήσει ο Μιλόγεβιτς από...

Μια 5άδα εκτός αποστολής…

Η ΑΕΛ ολοκλήρωσε την προετοιμασία της για το παιχνίδι...

ΟΘΕΛΛΟΣ 1-3 ΔΟΞΑ: Χρειάστηκε (και) την παράταση για να προκριθεί!

Χρειάστηκε την ημίωρη παράταση και ένα αυτογκόλ για να...

Σε αναβάθμιση της Τράπεζας Κύπρου προχώρησε ο οίκος Moody’s

Σε αναβάθμιση της αξιολόγησης της Τράπεζας Κύπρου προχώρησε σήμερα...

ΑΕΖ 0-3 ΠΑΦΟΣ FC: Εύκολη πρόκριση με 3άρα! (ΦΩΤΟΣ-ΒΙΝΤΕΟ)

Επιβεβαίωσε και με το παραπάνω τα προγνωστικά η Πάφος...

Γεύση από «Σουκρού Σαράτσογλου» (ΦΩΤΟΣ-ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΑΕΚ)

Πήρε γεύση από την καυτή έδρα της Φενέρ το...

ΠΙΡΙΤΣ-ΦΕΝΕΡ

Τόσο είναι το διάστημα που πέρασε από τότε που...

ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΕ…

Δεν είναι Κύπριος αλλά ο Όλτρα το κατάλαβε ότι...

ΒΙΝΤΕΟ BALLA: Ο Ζαχαρουδιού… ψάρεψε τον Αμπντουραχίμι!

Στο 55ο λεπτό της αναμέτρησης του Κυπέλλου στο Μακάρειο...

ΕΚΕΙ Ο ΛΙΑΣΟΣ…

Από την κερκίδα παρακολούθησε τη νέα του ομάδα (ΑΕΖ)...

ΚΑΣΑΜΑ-ΝΕΟ

Το φωτογραφικό πλάνο από την τελευταία προπόνηση δείχνει τον...

Πανέτοιμη για την πρόκληση! (ΦΩΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ)

Με προπόνηση στο Ηλίας Πούλλος η Ομόνοια ολοκλήρωσε την...

«Κάτι παραπάνω από ένα παιχνίδι»

Δημοσιογραφική διάσκεψής για τον αγώνα με την Φενέρ παρέθεσε...

Δεύτερη ήττα και αποκλεισμός για την Ομόνοια… (ΦΩΤΟΣ)

Η Ομόνοια έχασε 2-1 από τον Ερυθρό Αστέρα στο...

ΤΕΣΣΕΡΑ ΧΡΟΝΙΑ!

Η φωτογραφία τραβήχτηκε τον Ιούνιο του 2018. Τέσσερα χρόνια...

«Μια ζωή τούτη η κόντρα ΑΠΟΕΛ-ΑΕΛ» (ΒΙΝΤΕΟ)

Ήταν έντονος για τα επεισόδια και την βία στα...

BINTEO BALLA: Έτσι άνοιξε το σκορ η Πάφος FC…

Στο 34ο λεπτό της αναμέτρησης του Κυπέλλου κόντρα στην...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

«Είπα του Πρόδρομου… «μα γουίνγκερ εν έπιαες;» (ΒΙΝΤΕΟ)

Ο Κώστας Μαλέκος στην εκπομπή Balla με τον Μάλε,...

Συνεδριάζουν και αποφασίζουν…(ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ)

Το δ.σ της εταιρείας ΑΠΟΕΛ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ (ΛΤΔ) αναλύει τα...

Αυτοί αναζητούνται για τις ζημιές στην «Αρένα»… (ΦΩΤΟΣ)

Τις φωτογραφίες δύο υπόπτων προσώπων που αναζητούνται σχετικά με...

Πρόσφεραν θέαμα ΠΑΕΕΚ και Ομόνοια Παλιομετόχου… (ΦΩΤΟΣ BALLA)

Το balla.com.cy βρέθηκε στα γήπεδα του Central Park το...

ΠΗΓΕ ΣΕ ΟΛΑ!

Ο Παττίχης δηλώνει παρών, σε όλα τα φετινά εκτός...

Αμπαρτζουμιάν IN, Μπουσουλάτζιτς OUT (ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ)

Σας ενημερώσαμε από την Τρίτη (Διαβάστε ΕΔΩ) για τα...

Στέλνει συμβόλαιο και έρχεται ο Βλάνταν!

Είναι οριστικό και το επιβεβαιώσαμε από το επίσημο ΑΠΟΕΛ.Όπως...

Τα νεότερα για το νέο προπονητή του ΑΠΟΕΛ…

Δεν ξεκαθάρισε ακόμα, αλλά δεν θα αργήσει να ξεκαθαρίσει....

ΜΑΚΗΣ-ΝΕΟ

Έρχεται ο Μιλόγεβιτς στο ΑΠΟΕΛ, αλλά ο Μάκης Σεργίδης,...

«Εν άνθρωπος της μάππας ο Λάρκου…» (ΒΙΝΤΕΟ)

Για την λανθασμένη διαχείριση των Μίλανιτς και Κετσπάγια από...

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ