Απαντήσεις που αφορούν την εφαρμογή της ψυχολογίας στον αθλητισμό 

Stoiximan: Παίξε με 100€ bonus, Live Streaming, παιγνίδια με 0% γκανιότα και τα περισσότερα ειδικά στοιχήματα!

Ο ψυχολόγος εντάσσεται στο βοηθητικό προσωπικό μιας ομάδας και αποτελεί συνεργάτη του προπονητή. Η σχέση τους στηρίζεται στην συνεργασία. Ο ψυχολόγος δίνει προτάσεις και συμβουλές στον προπονητή, ο οποίος αποφασίζει για το πώς και αν θα τη χρησιμοποιήσει. Διαβάστε τις απαντήσεις για την εφαρμογή της ψυχολογίας στον αθλητισμό.

Stoiximan.gr: Παίξε τώρα με 100€ bonus.

Διαβάστε επίσης:

Ο ρόλος και η χρησιμότητα της Ψυχολογίας στον αθλητισμό (Μέρος 1ο)

Ο ρόλος και η χρησιμότητα της Ψυχολογίας στον αθλητισμό (Μέρος 2ο)

 

Πώς εργάζεται ο ψυχολόγος σε μια ομάδα;

Ο ψυχολόγος εντάσσεται στο βοηθητικό προσωπικό μιας ομάδας και αποτελεί συνεργάτη του προπονητή. Η σχέση τους στηρίζεται στην συνεργασία. Ο ψυχολόγος δίνει προτάσεις και συμβουλές στον προπονητή, ο οποίος αποφασίζει για το πώς και αν θα τη χρησιμοποιήσει. Πέρα από την προσωπική βελτίωση του κάθε αθλητή, ο ψυχολόγος μπορεί με διάφορες τεχνικές να βοηθήσει στο δέσιμο και στην συνοχή της ομάδας. Σε ατομικό επίπεδο, ο κάθε αθλητής έχει την ευχέρεια να δουλέψει μόνος του με τον ψυχολόγο, χωρίς να αποκλείετε και η συμμετοχή του προπονητή αν κριθεί αναγκαίο. 

Σε ποιους και με ποιο τρόπο απευθύνεται η εφαρμογή της ψυχολογίας στον αθλητισμό;
Η ψυχολογία στον αθλητισμό, αφορά τους πάντες. Αθλητές, προπονητές, παράγοντες αλλά και γονείς σε αναπτυξιακά τμήματα. Η Ψυχολογία στον αθλητισμό εστιάζει στις ελλείψεις και στις απαιτήσεις του αθλητή, αναφορικά με την απόδοσή του στον αθλητισμό. Ένας αθλητής, ο οποίος επιθυμεί να βελτιώσει τις πνευματικές και ψυχολογικές του δεξιότητες, τόσο ως αθλητής όσο και ως άνθρωπος γενικότερα, μπορεί να απευθύνεται σε ψυχολόγο. Αναλόγως της ειδικότητας του ψυχολόγου και της προσέγγισης που χρησιμοποιεί, θα μπορούσε να φανεί χρήσιμος και σε προσωπικά προβλήματα του κάθε αθλητή, πέρα από το αθλητικό κομμάτι. Επικρατεί η πεποίθηση πως για να συνεργαστεί κάποιος με ψυχολόγο, αυτόματα είναι και ψυχικά ασθενής. Ο όρος-ταμπέλα “ΑΣΘΕΝΗΣ” θα έλεγα πως λανθασμένα χρησιμοποιείται στην ψυχολογία γενικότερα, αλλά και ειδικότερα στον αθλητισμό. Οπότε ο κάθε άνθρωπος μπορεί να συνεργαστεί με ψυχολόγο, είτε για αντιμετώπιση δυσκολιών, είτε για καλύτερη ποιότητα ζωής. Έτσι και στον αθλητισμό, ο κάθε αθλητής , προπονητής κλπ που συνεργάζεται με ψυχολόγο, έχει ως στόχο την βελτίωση, και την αντιμετώπιση διαφόρων παραγόντων που ίσως αποτρέπουν την βελτίωση και την επιτυχία.

Η Ψυχολογία στον αθλητισμό απευθύνεται μόνο σε αθλητές που είναι αδύναμοι ψυχολογικά και πνευματικά;
Ο όρος «ψυχολογικά και πνευματικά αδύναμος» συνεπάγεται με την ύπαρξη έμφυτου προβλήματος ή προσωρινής πνευματικής δυσλειτουργίας σε έναν αθλητή.  Παράλληλα, πολλοί αθλητές υψηλού επιπέδου, «δυνατοί ψυχολογικά και πνευματικά», συνεργάζονται με αθλητικό ψυχολόγο σε καθορισμένη βάση.  Η παραπάνω ερώτηση λειτουργεί αποπροσανατολιστικά για ένα αθλητή. Σκεφτείτε γιατί ένας αθλητής, ο οποίος είναι ο καλύτερος στον κόσμο, εξακολουθεί να συνεργάζεται με τον προπονητή του. Συνεργάζεται μαζί του ώστε να συνεχίσει να βελτιώνεται. Το ίδιο συμβαίνει και με τους αθλητές που συνεργάζονται με ψυχολόγο. Επιθυμούν να βελτιώσουν τις πνευματικές και ψυχολογικές τους ικανότητες.

Η ψυχολογία στον αθλητισμό είναι μορφή ψυχοθεραπείας;
Αν και πολλές από τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται στην ψυχοθεραπεία μπορούν να εφαρμοστούν με επιτυχία, εντούτοις η ψυχολογία στον αθλητισμό έχει περισσότερο συμβουλευτικό-εκπαιδευτικό χαρακτήρα. 

Η ψυχολογία στον αθλητισμό μπορεί να αλλάξει τα ψυχικά και πνευματικά γνωρίσματα του αθλητή;
Κάθε άνθρωπος διαθέτει τα δικά του χαρακτηριστικά γνωρίσματα.   Ο ρόλος του ψυχολόγου είναι να βοηθήσει τον αθλητή να τα ανακαλύψει, να τα αξιοποιήσει στον μέγιστο βαθμό, και να τα βελτιώσει όπου παραστεί ανάγκη. Ο πρώτος στόχος είναι ο κάθε αθλητής να αποδώσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του, και ο δεύτερος να αυξήσει τις δυνατότητές του όσο περισσότερο μπορεί.

Η ψυχολογία στον αθλητισμό επιδιώκει την αλλαγή της προσωπικότητας του αθλητή;
Σκοπός της ψυχολογίας γενικότερα δεν είναι να αλλάξει την προσωπικότητα και την ιδιοσυγκρασία του ατόμου αλλά να αξιοποιήσει τα υπάρχοντα θετικά στοιχεία και να εξελίξει τα στοιχεία που απατούν βελτίωση. Έτσι και η εφαρμογή της στον αθλητισμό δεν θα μπορούσε να είναι εξαίρεση.  Τα κύρια χαρακτηριστικά του ατόμου δεν αλλάζουν, τα δευτερεύοντα ίσως να διαφοροποιούνται για να βελτιώσουν τόσο την εμπειρία όσο και την συμπεριφορά του ατόμου, ώστε να αποκτήσει την νοοτροπία που απαιτείται για την επιτυχία.

Ο ψυχολόγος στον αθλητισμό μπορεί να βοηθήσει οποιονδήποτε, ώστε να αποδώσει καλύτερα;
Ο ψυχολόγος μπορεί να βοηθήσει κάποιον να ξεπεράσει τα πνευματικά, ψυχολογικά και συναισθηματικά του εμπόδια προς της εξέλιξη και την επίτευξη του στόχου του. Μπορεί να τον βοηθήσει στην εκμάθηση τεχνικών , ώστε με την χρήση τους στην προπόνηση αλλά και στον αγώνα, να αποδίδει καλύτερα. 

Η παρέμβαση του ψυχολόγου για την επίλυση ενός θέματος είναι σύντομη;
Ο χρόνος συνεργασίας με τον ψυχολόγο ποικίλει ανάλογα με την προσπάθεια που καταβάλλει ο αθλητής και το επίπεδο, ψυχολογικά και πνευματικά, στο οποίο επιδιώκει να φτάσει. Η συνεργασία με ψυχολόγο διαρκεί όσο διάστημα επιθυμεί ο αθλητής, ώστε να είναι σε θέση να διαχειρίζεται μόνος του τις καταστάσεις και τα θέματα που αντιμετωπίζει.

Η ψυχολογία μπορεί να μετατρέψει έναν ηττοπαθή αθλητή σε νικητή;
Η «ταμπέλα» νικητής ή ηττοπαθής δεν είναι βοηθητική στην προσπάθεια του ατόμου για επίτευξη, ενώ στερεί από τον αθλητή τη δυνατότητα να διεκδικήσει και να προσπαθήσει για την επιτυχία. Παράλληλα, ο ηττοπαθής παραμένει ηττοπαθής όσο σκέφτεται και λειτουργεί ως ο ηττοπαθής. Ο ψυχολόγος μπορεί να βοηθήσει τον αθλητή να αποβάλλει την «ταμπέλα» του ηττοπαθή αθλητή και να δουλέψει τόσο ώστε να επιτυγχάνει τους στόχους του με τη συμπεριφορά του νικητή. Μπορεί να βοηθήσει τον αθλητή να μάθει πώς να σκέφτεται θετικά, και πως ο θετικός τρόπος σκέψης θα τον βοηθήσει. Τις περισσότερες φορές αυτό που κρατάει στάσιμο ένα αθλητή, είναι μόνο στο μυαλό του. 

Η ψυχολογία είναι μόνο για τους «μεγάλους» αθλητές;
Σε όποιο επίπεδο, ηλικία, φύλο και άθλημα και αν ανήκει κάποιος, τα οφέλη από τη συνεργασία με ψυχολόγο μπορεί να είναι πολλαπλά. Οι ανάγκες του καθενός είναι διαφορετικές και σοβαρές για τον ίδιο προσωπικά. Ανάγκες και θέματα προς επίλυση έχουν όλοι οι αθλητές είτε είναι σε υψηλό επίπεδο είτε ξεκινώντας τον αγωνιστικό αθλητισμό.

Η συνεργασία με ψυχολόγο εγγυάται επιτυχία;
Εγγυάται όση επιτυχία μπορεί να εγγυηθεί και το οτιδήποτε άλλο στον αθλητισμό. Η συνεργασία με ψυχολόγο εγγυάται την δυνατότητα που μπορεί να έχει ο αθλητής να αναγνωρίζει τα λάθη του και προετοιμάζει σωστά τον εαυτό του για τις απαιτήσεις της προπόνησης και του αγώνα. Η επιτυχία είναι το αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, πέραν του ψυχολογικού και η «ρύθμιση» ενός παράγοντα δεν διασφαλίζει την επιτυχία. Παράλληλα, ο ψυχολόγος επιδιώκει να βιώνει ο αθλητής θετικά συναισθήματα και να προσανατολίζεται τόσο στη θετική διάσταση της προσπάθειας όσο και στην επιτυχία ταυτόχρονα. Σχεδόν τίποτα δεν μπορεί να εγγυηθεί την επιτυχία αλλά πολλά μπορούν να εγγυηθούν την αποτυχία. Αποφεύγοντας λοιπόν ο αθλητής αυτά που εγγυούνται την αποτυχία, αυξάνει τις πιθανότητές επιτυχίας του.

Η ψυχολογία μπορεί να αντικαταστήσει τη φυσική προετοιμασία;
Καμία ψυχική ή πνευματική δυνατότητα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την έλλειψη τεχνικής, δύναμης, αντοχής και φυσικής κατάστασης. ‘Εάν έχει ελλείψεις στην τεχνική και στη φυσική κατάσταση αλλά έχεις πολύ καλή διάθεση, θα είσαι απλά ένας ευτυχισμένος ηττημένος, υποστηρίζει ένας προπονητής. Η συνεργασία με ψυχολόγο λειτουργεί βοηθητικά και όχι με σκοπό να αντικαταστήσει την προπόνηση.  Η πνευματική εκπαίδευση δεν μπορεί να πάρει τη θέση της σκληρής δουλειάς στην προπόνηση ή της αφοσίωσης σε αυτό που κάνεις. Μπορεί απλά να σου δείξει με ποιο τρόπο αυτή η σκληρή προπόνηση μπορεί να γίνει πιο αποδοτική, τι επιπλέων μπορείς να εφαρμόσεις στην προπόνηση, και με ποιο τρόπο αυτά θα βοηθήσουν σε ένα αγώνα. 

Όλες οι τεχνικές της ψυχολογίας λειτουργούν το ίδιο για όλους τους αθλητές;
Ο κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, οι καταστάσεις που καλείται να αντιμετωπίσει τόσο στον αθλητισμό όσο και στην καθημερινότητά του επίσης διαφορετικές. Η μεθοδολογία της ψυχολογίας και οι τεχνικές που χρησιμοποιεί προσαρμόζονται στον κάθε αθλητή διαφορετικά. Για παράδειγμα, η τεχνική της «νοερής προπόνησης» δεν ωφελεί όλους τους αθλητές καθώς ένα σημαντικό ποσοστό αδυνατεί να παράγει την εικόνα που επιθυμεί.

Η ψυχοπνευματική διάσταση μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε δύο σχεδόν ισάξιους, τεχνικά και σωματικά, αθλητές;Εάν δύο αθλητές είναι σχεδόν ισάξιοι σε τεχνικά

στοιχεία και φυσικά προσόντα, όσο και στην εμπειρία, τότε η διαφορά μεταξύ νίκης και ήττας, μπορεί να είναι ο ψυχοπνευματικός παράγοντας. Όπως έχει ειπωθεί, σε πολύ υψηλό επίπεδο αθλητισμού, ο παράγοντας ψυχολογική κατάσταση και πνευματική προετοιμασία κάνει τη διαφορά, όταν όλοι οι υπόλοιποι παράγοντες που καθορίζουν το αποτέλεσμα ενός αγώνα, είναι σε ισορροπία.

Ο αθλητισμός σε υψηλό επίπεδο είναι “90% Πνευματική Διαδικασία”;

Είναι αλήθεια ότι στα υψηλότερα επίπεδα αγωνιστικού αθλητισμού, η πνευματική διάσταση αποκτά μεγαλύτερη αξία. Ο Αμερικανός κολυμβητής Μαρκ Σπιτς, πρώην κάτοχος του ρεκόρ συγκομιδής ολυμπιακών μεταλλίων σε μία διοργάνωση, δήλωσε ότι σε κάθε τελικό ήμασταν όλοι ίσοι, σε επίπεδο σωματικής και τεχνικής προετοιμασίας,  καθώς εκεί συμμετείχαν οι καλύτεροι του κόσμου. Ξεχώρισα γιατί ήμουν πιο έτοιμος ψυχολογικά και πνευματικά .
Ωστόσο, αν και είναι τόσο σημαντικό, γιατί δεν προετοιμάζονται περισσότερο οι αθλητές στον συγκεκριμένο τομέα; Ίσως γιατί δεν γνωρίζουν πώς να εξασκήσουν ορισμένες πνευματικές δεξιότητες ή γιατί δεν είναι ψυχολογικά αρκετά έτοιμοι , ώστε να ζητήσουν τη βοήθεια ενός ειδικού.

Η συνεργασία με ψυχολόγο δημιουργεί εξάρτηση;

Ο στόχος του ψυχολόγου σε κάθε συνεργασία είναι η ανεξαρτητοποίηση του ατόμου, του αθλητή, ώστε να μπορεί μόνος του να επιλύει τα ζητήματα που υπάρχουν. Η δουλειά του ψυχολόγου είναι να βοηθήσει το άτομο να βρει λύση στα θέματα που το απασχολούν και παράλληλα να εκπαιδευτεί, ώστε να βρίσκει μόνο του τις λύσεις των προβλημάτων που ανακύπτουν. Ο ψυχολόγος στον αθλητισμό, όπως και κάθε ψυχολόγος θα ήθελε να έχει «ημερομηνία λήξης» κάθε συνεργασία καθώς τότε κρίνεται επιτυχημένη.

Μπορεί να δουλέψει ο ψυχολόγος με αθλητές που δεν ενδιαφέρονται για συνεργασία αλλά το επιζητεί το περιβάλλον τους;

Μια τέτοιου είδους συνεργασία είναι δύσκολο να πετύχει. Για να βοηθηθεί κάποιος θα πρέπει να θέλει και να επιζητεί βοήθεια. Είναι πιθανόν το περιβάλλον του ατόμου να έχει τις καλύτερες προθέσεις και να θέλει πραγματικά να βοηθήσει, αλλά πρέπει να πεισθεί το ίδιο το άτομο για τον εαυτό του. Γιατί κανένας δεν μπορεί να δώσει σε κανένα, αν το ίδιο το άτομο δεν θέλει να πάρει.

Έχουν όλα τα αθλήματα τις ίδιες απαιτήσεις;

Τα διαφορετικά αθλήματα έχουν και διαφορετικές πνευματικές και ψυχολογικές απαιτήσεις προς την επιτυχία. Για τον κάθε αθλητή, το άθλημά του είναι πολύ απαιτητικό πνευματικά. Οι αθλητές που εμφανίζονται δυνατοί ψυχικά και πνευματικά σε ένα άθλημα, δύσκολα θα μπορούσαν να αντεπεξέλθουν στην ιδιαίτερες απαιτήσεις ενός άλλου αθλήματος.
Η άρση βαρών, για παράδειγμα, δείχνει να είναι λιγότερο πνευματικό άθλημα από το πιο πολύπλοκο τένις, το οποίο συνδυάζει στρατηγικές και τακτικές, διαρκεί περισσότερο χρονικό διάστημα και απαιτεί πολύ υψηλή τεχνική. Η άρση βαρών απαιτεί πολύ υψηλή συγκέντρωση και τη δυνατότητα να απελευθερώνεις όση ενέργεια απαιτείται στην κατάλληλη στιγμή.
Η επιστημονική βιβλιογραφία περιγράφει ως πολύ απαιτητικά, πνευματικά, αθλήματα το γκολφ και το τένις. Παράλληλα, υποστηρίζετε ότι τα ατομικά αθλήματα εμπεριέχουν περισσότερη εσωτερική πίεση για τον αθλητή, καθώς είναι μόνος του. Τα ομαδικά αθλήματα, από την άλλη πλευρά, έχουν τη δυσκολία του να συνδυαστούν πολλοί διαφορετικοί  άνθρωποι μαζί, για την επίτευξη ενός κοινού στόχου.

Πάμπος Ευσταθίου                                                                                                
BSc (Hons) Psychology
Systemic/Family Psychotherapist
(Trainee)
Email: [email protected]
 

Ο Πάμπος Ευσταθίου είναι απόφοιτος του Open University of London, όπου απέκτησε το πτυχίο BSc (Hons) in Psychology. Είναι μέλος του ΣΕΨ (Συμβούλιο Εγγραφής Ψυχολόγων) ως Πτυχιούχος Ψυχολόγος,. Το 2014 ξεκίνησε την εκπαίδευση στην Συστημική /Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική στο Συστημικό Ινστιτούτο Κύπρου του οποίου ως απόφοιτος, θα είναι αναγνωρισμένο μέλος της  Ευρωπαϊκής Εταιρείας Οικογενειακής Θεραπείας (EFTA)  και θα αποκτήσει το Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό Ψυχοθεραπείας (ECP). Τη σεζόν 2015-2016 υπήρξε μέλος της προπονητικής ομάδας ανδρών της Νέας Σαλαμίνας Αμμοχώστου, και ταυτόχρονα μέλος της υποστηρικτικής ομάδας των ακαδημιών της, με τη συνεργασία σε επίπεδο ακαδημιών  να επεκτείνεται και για την φετινή σεζόν. 

ΒΕΤ ΟΝ ALFA : Παίξε τώρα και ONLINE με 100% Bonus κατάθεσης μέχρι €100 Ευρώ